Russische hennep op Oudewaterse touwbanen

Gepubliceerd op 22 oktober 2019 11:05

Nu hebben we een streepjescode, etiket of bijsluiter om te herleiden waar een product vandaan komt en aan welke kwaliteitseisen het voldoet. Vroeger was dat anders, toen werd er een zegel aangehangen. Dat was een loodje met jaartal, kwaliteit en het zegel van de maker. Dit gebeurde dus ook bij partijen hennep die werden gekocht in landen aan de Oostzee. In Oudewater is een aantal van die loodjes gevonden. Dit geeft aan dat de touwfabrikanten kennelijk meer touw nodig had dan de omgeving kon leveren, of dat de Baltische Staten goedkopere hennep konden aanbieden dan de lokale boeren. Het laatste wordt genoemd als een van de oorzaken van de terugloop van de hennepteelt langs de Hollandsche IJssel, maar het eerste speelde wel degelijk, want de vraag naar scheepstuig, netten en zeil was enorm. Hennep groeit op akkers die veel mest nodig hadden. Na een overstroming spoelde die meststoffen weg en duurde het weer even voordat het er weer konden groeien. Ook als de veestapel door ziekte werd getroffen, stagneerde de aanvoer van stalmest en groeide er geen hennep. Dit dwong de touwfabrikanten naar andere bronnen uit te kijken. De handel met de Baltische Staten was belangrijk voor de Nederlanden, er voeren zo’n 400 Hollandse schepen op de landen aan Oostzee, vooral voor rogge en tarwe. Johan de Wit noemde dit de 'moeder aller handel'. Het is logisch dat de handelaren op momenten van schaarste in Nederland ook hennep uit die regio importeerden. De Archeologische Werkgroep Oudewater (AWO) heeft daardoor de nodige loden hennepzegels gevonden, waaronder één heel bijzondere...

Dit loodje is namelijk het oudste hennepzegel dat tot op heden werd gevonden: het dateert uit 1731. Met behulp van de Britse deskundige Jef Dodd en Jan van Oostveen heeft Caio Haars van de AWO de herkomst van dit dingetje achterhaald. Het blijkt te komen uit het Russische Rijk van keuringspost No 2 in Sint Petersburg (SPB). Niet vreemd, want tachtig procent van hennep die gebruikt werd voor de fabricage van zeilen, touwen en netten kwam uit Rusland, vooral uit Wit-Rusland, en die werd verhandeld via de moderne stad Sint Petersburg, enkele decennia eerder gesticht door Tsaar Peter de Grote. Hennep was voor de Russen zelfs belangrijker dan bont, hout en ijzer. De Britse zeevaart was volledig afhankelijk van deze Russische hennep. Een reden voor Napoleon om vele jaren later Rusland binnen te vallen om controle te krijgen over die hennepteelt en daarmee de Britse vloot een slag toe te dienen.


«   »

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.