Transitie veenweidegronden gaat niet zomaar

Gepubliceerd op 27 september 2019 14:59

Vriend en vijand zijn het er over eens dat het zeewater gaat stijgen, maar over het hoe hoog en hoe snel, zijn de modellen en meningen verdeeld. Zeker is dat alleen het bijtijds maatregelen nemen kan voorkomen dat de volgende generatie met de gebakken peren zit. Wereldwijd nemen de naties de zeespiegelstijging op in hun toekomstbeleidsplannen. In het programma VPRO Tegenlicht, dat vorige week werd uitgezonden, werd de Krimpenerwaard als voorbeeld genomen om te laten zien hoe moeilijk het is om een transitie te maken naar een ander landschap. In dit geval tegen bodemdaling, om waterberging te maken en voor natuurherstel. Wordt...

Wordt de rivierendelta van ons land de boezem van Europa, waarin alleen belangrijke kernen ommuurd door hoge dijken als eilandjes achterblijven? Maken we een enorme boezem voor de Noordzeekust? Of wordt het combinatie van die twee? Achteroverleunen is geen optie. Er wordt daarom nu al flink geïnvesteerd in slimme en innovatieve oplossingen, waar onze ingenieurs en architecten sterk in zijn, teneinde een rampscenario te voorkomen.

Voorlopig kijken we naar meer waterberging op land tegen rivierwateroverlast en maatregelen tegen daling van veengebieden, die door de te lage grondwaterstand en landbouwactiviteiten sneller zakt dan de zeespiegelstijging stijgt. Gemeenten blijven intussen, met instemming van de Provicies, stoïcijns uitbreiden in deze dalende polders die rond 2050 op misschien tien meter onder NAP belanden. De politiek kiest voor traditionele oplossingen voor woningtekorten en kiest eerder voor winst op grondverkoop dan voor investeren in integrale duurzame oplossingen. Over de verkiezingen heen regeren met impopulaire maatregelen, die nu al hard nodig zijn, levert geen rode kruisjes in de stemhokjes op.

Transitie niet eenvoudig

Maatregelen die wel zijn genomen tegen verdere daling van veengrond, voor hersel van natuur en tegen uitstoot van koolstofdioxide, laten zien dat transities niet eenvoudig zijn, vooral voor de agrarische sector. In een interview met een melkveehouder uit de Krimpenerwaard, in hetzelfde programma van VPRO Tegenlicht, wordt pijnlijk duidelijk dat niet alleen economische belangen spelen, maar vooral wantrouwen en sentiment. Het is ook niet makkelijk als je de vierde generatie bent die op eigen land boert en dacht dat daarmee ook het kostje van je nazaten gekocht was. Het valt niet mee als je op de lagere school leerde dat de mensheid de plicht had wildernis te ontginnen en nu te horen krijgt dat het strakke onkruidvrije koeiengazon, waar je zo trots op bent, moet laten verwilderen. Waardering voor ‚stukken onkruid’ vraagt een hele andere mindset, dan de stelselmatige bestrijding daarvan.

Agrariërs die uitstel wilden van de inwerkingtreding van bestemmingsplan Natuurgebieden Veenweiden Krimpenerwaard haalden 11 september bij de Raad van State bakzeil. Niet meewerken aan verkoop of transitie, betekent onteigend worden. Een boerin vertelt in Tegenlicht dat ze met pijn in haar hart haar kinderen adviseert een ander beroep te kiezen; ze ziet het somber in. Voor haar geen toekomst in de agrarische sector, want welke boer is in staat inkomsten te genereren uit de recreatieve, toeristische sector, ls alternatief door ‚Den Haag’ aangedragen? Of door alternatieve gewassen te kweken in natte cultuur? Dat vraagt om een andere infrastructuur, een andere bedrijfsvoering, nieuwe investeringen en last but not least, hele andere skills dan voor traditioneel boeren.

Alternatieve gewassen

Geen agrariër, maar de filosoof, Bart Crouwers, pakte de handschoen op. Deze man, die acht jaar lang wethouder van gemeente Vlist was, nam uit idealistische overwegingen de uitdaging aan om een alternatief gewas te kweken, dat goed gedijt op het natte veen. Hij richtte in 2013 de The Cranberry Company op. In Tegenlicht zien we de eerste bessen rijpen. Hij kan nu oogsten van de 400.000 cranberrystekken, die hij in 2016 in de Gouderakse polder Middelblok plantte en sindsdien vrij van onkruid heeft gehouden. Via een inlaat kan hij het waterpeil van zijn land 20 centimeter hoger zetten. Interessant als ludiek experiment van iemand die niet uit de groene hoek komt, maar voor criticasters ecologisch en economisch een druppel op een gloeiende plaat.

Veehouders om of weg

Een deel van het natuurgebied is al aangelegd en wordt beheerd door boeren, particuliere grondeigenaren, pachters en het Zuid-Hollands Landschap. Zij hebben de intentie om vanaf 2021 gezamenlijk de nieuw ontwikkelde 2.250 hectare natuur te gaan beheren, zodat de kenmerkende natuurwaarden van het veenweidelandschap terug worden gebracht en behouden blijven*. De resterende traditioneel boerende veehouders, die dachten dat de storm daarmee over was, zullen nu weer slecht slapen met het bericht van de Commissie Remkes over de dwingende maatregelen tegen de stikstof- en ammoniakemissie. Opnieuw wordt de veehouder aangewezen om daar als eerste wat aan te doen, om de emissie, veroorzaakt door traditionele woningbouw, te compenseren..

*Dit samenwerkingsverband bestaat uit Natuurcoöperatie Krimpenerwaard, Zuid Hollands Landschap, Natuur- en Vogelwerkgroep Krimpenerwaard en Stichting Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer Weidehof Krimpenerwaard, waarin vertegenwoordigd Agrarisch Jongeren Kontakt Krimpenerwaard, LTO Noord-afdeling Krimpenerwaard en de Vereniging voor Duurzame Waterbeheersing en Landbouw in de Krimpenerwaard.


«   »

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.